Aleksandar Hemon: Ballkani i ngjan Evropës tamam aq sa për të dështuar në të qenët Evropë

Por, t’i imagjinosh këto jetë alternative gjithmonë sjell dështim, sepse mund të kenë qenë shumë trajektore të ndryshme. Ideja është se unë kurrë s’mund të kthehem në një kohë dhe hapësirë ku këto trajektore janë të mundshme për mua — shpërngulja i përjashton ato.Për më shumë, shpërngulja nuk është një moment i vetëm — ajo vazhdon të shpaloset në mënyra të paparashikueshme dhe joprogresive. Ndihem shumë më i shpërngulur sot, në Amerikën trampiste, sesa para 10 a 15 vjetëve, edhe pse atëherë isha larg nga të qenët i ngulur.Para rreth 15 vjetësh, njëri prej shokëve më të ngushtë nga Sarajeva po martohej në Londër, dhe shkova në dasëm. Përveç disa vendasve, shumica e të ftuarve ishin nga Sarajeva, pak a shumë 50 sosh, por që sot jetojnë në Montreal, Gjenevë, Toronto, Zagreb, Beograd, etj.Disa nga ta ishin shokë të mi të ngushtë, disa i njihja përciptazi, e disa të tjerë as që më kishin pëlqyer ndonjëherë. Por, më erdhi një epifani: nëse krejt këta njerëz do të jetonin në një vend, do të zhvendosesha aty nesër. Por, nuk ka asilloj vendi, dhe nuk do të ketë kurrë.

Ende s’jam autor i fantashkencës. Kënaqësia e punës në fushën e filmit, dhe bashkëpunimi me Lana Wachowski dhe David Mitchell në veçanti, është sepse kryhet së bashku, dhe se përpjekjet për autorësi funksionojnë krejt ndryshe. Kur unë e shkruaj një libër, secila fjalë është e imja dhe kam vendosur që secila prej tyre të jetë e vendosur ku është, dhe e tëra ka dalë nga imagjinata dhe përvoja ime.Në punën e filmit dhe shkrimit të skenareve, tjetri është gjithmonë i pranishëm — në rrafshin intelektual, imagjinativ, emocional, fizik. Asgjë nuk bëhet vetëm. Kjo është edhe kufizuese, për arsye të qarta, edhe çliruese — mendjet përkiten me njëra-tjetrën dhe zgjerohen që të imagjinojnë gjëra të cilat s’mund t’i imagjinojë një person i vetëm.